17 Stof tot nadenken gecroptsharpenTentoonstellingsbouwer Willy van der Schuit deed vijf jaar onderzoek voor het Oorlogs- en Verzetscentrum Groningen. Elk jaar maakte zij een tentoonstelling over de impact van de Duitse bezetting op het dagelijks leven tijdens de Tweede Wereldoorlog, telkens voor een andere Groningse gemeente. Steeds opnieuw kropen de oorlogsverhalen haar onder de huid.

In 2019 was Stadskanaal aan de beurt. Daar kwam Willy in contact met Ina Kruizinga. Zij woonde tijdens de Tweede Wereldoorlog in de kelder van het bijgebouw van wat nu het museum is en waar de expositie te zien zou zijn. Toen was het de villa van NSB-kopstuk Jacob Maarsingh. Ina was de dochter van zijn chauffeur. In de kelder van het bijgebouw had ze als meisje van vier jaar de bevrijding meegemaakt. Haar quilt kreeg een prominente plaats in de expositie. Het stuk stof bood een inclusiever beeld van de oorlog en gaf letterlijk stof tot nadenken. Dat werd dan ook de titel. Een dag voor de opening van de tentoonstelling ‘Met open armen’ werd Willy door Ina met tranen in de ogen bedankt dat haar levensverhaal, als dochter van een NSB’er, zo prominent was opgehangen. Na 74 jaar was zij eindelijk bevrijd. Lees hier Willy's verhaal.

Onze vereniging Ondernemers in Geschiedenis sloot haar jubileumjaar 2018-2019 feestelijk af met de presentatie van een online ledenmagazine met daarin 18 prachtige verhalen over betekenisvolle erfgoedplekken, geschreven door onze leden.

IngeGroenen 20190802 161047 gecroptbewerktresizeDe vereniging Ondernemers in Geschiedenis heet Inge Groenen welkom als nieuw lid. Informatie over haar activiteiten als zelfstandig historicus vindt u op haar bureaupagina op deze website.

In zijn onderzoek merkte maritiem historicus Thomas Dresscher dat de binnenvaart met vallen en opstaan de moderne tijd is binnengedreven. Zo deden aan het begin van de 20e eeuw moderne brandstoffen hun intrede. Die zijn een stuk gevaarlijker dan wat men tot dusver gewend was, in een tijd dat er nog weinig regels bestonden.

Thomas gelooft zijn ogen niet als hij in het archief van Rijkswaterstaat leest dat in de nacht van 10 op 11 juni 1908 de houten tjalk "Goede Trouw" in de buitenhaven van Delfzijl ontplofte. Binnen de kortste keren lag de hele haven vol met brandende vaten benzeen. De 320 vaten met het nieuwerwetse gevaarlijke spul waren overgenomen van de Britse stomer "Altona" die ernaast lag afgemeerd. Er was een aantal kordate schippers dat met sleepbootjes de twee schepen naar een afgelegen oever wisten te slepen, waar ze vervolgens zonken. Als je het hele verhaal zo leest, is het met een sisser afgelopen. Het is een wonder dat er geen gewonden zijn gevallen of meer schepen zijn verbrand. Lees hier Thomas zijn verhaal.

Onze vereniging Ondernemers in Geschiedenis sloot haar jubileumjaar 2018-2019 feestelijk af met de presentatie van een online ledenmagazine met daarin 18 prachtige verhalen over betekenisvolle erfgoedplekken, geschreven door onze leden.

14 Nossa Senhora de Aparecida bewerkt‘Onze Lieve Vrouwe van de Verschenen Ontvangenis’, zoals de vertaling uit het Portugees luidt, werd in 1930 door paus Pius XI tot beschermheilige van Brazilië verklaard. Een beeldje van haar staat in een muurkastje aan de buitenmuur van de kapel op het landgoed van de voormalige Volkshogeschool in Berg en Dal, net buiten Nijmegen. Hoe belandt een beeldje van deze Braziliaanse heilige in het Nederlandse Berg en Dal? Het blijkt een souvenir uit 1955 van de Nederlandse emigranten van Holambra, als dank voor de geestelijke steun tijdens de moeizame start van de nederzetting.

Renate Stapelbroek woont in Berg en Dal en werkt aan een proefschrift over de omgang van nakomelingen van Nederlandse emigranten uit Brazilië met hun verleden. Wie had gedacht dat zo dicht bij huis een tastbare herinnering was te vinden. Lees hier Renate’s verhaal over de heilige en de geschiedenis van het beeldje. Onze vereniging Ondernemers in Geschiedenis sloot haar jubileumjaar 2018-2019 feestelijk af met de presentatie van een online ledenmagazine met daarin 18 prachtige verhalen over betekenisvolle erfgoedplekken, geschreven door onze leden.

15 Kerk en kasteel gecroptsharpenRob Wolf ontdekte dat niet alle historische ontdekkingen even welkom zijn. Niet lang geleden, tijdens een bezoek aan zijn in zijn geboortestad Breda, kreeg het begrip roofkunst voor hem een nieuwe lading. Bij het praalgraf van Engelbrecht II in de Grote Kerk van Breda zag hij een replica van het wereldberoemde meesterwerk ‘De Tuin der Lusten’. Het origineel werd door Jeroen Bosch in Brussel geschilderd in opdracht van Engelbrecht II of voor zijn neef Hendrik van Nassau en in 1568 geroofd voor Filips II. Sindsdien verblijft het in Spanje, tegenwoordig in het nationale museum Prado.  Plotseling besefte Rob Wolf dat er dus niet alleen joodse roofkunst bestaat, uit de Tweede Wereldoorlog, maar dat langer geleden ook Nederlandse kunst is ontvreemd.

Hij moest gek genoeg meteen denken aan zijn vader die bibliothecaris was van de Koninklijke Militaire Academie, die is gevestigd in het renaissancepaleis van de Nassau's in dezelfde stad, ook bekend als ‘het kasteel’. Wat hem betreft, komt het werk van Bosch linea recta terug naar Breda. Lees hier Robs verhaal.

Onze vereniging Ondernemers in Geschiedenis sloot haar jubileumjaar 2018-2019 feestelijk af met de presentatie van een online ledenmagazine met daarin 18 prachtige verhalen over betekenisvolle erfgoedplekken, geschreven door onze leden.

13 Een zandkorrel in de woestijn van de tijd bewerktgecroptNa een verhuizing ontdekte Paula van Rooij in haar nieuwe woonomgeving in een park van Rijswijk een donkergrijze stenen obelisk met zwarte plaquettes. Op deze plek stond blijkbaar ooit Huis ter Nieuburch dat stadhouder Frederik Hendrik in de eerste helft van de zeventiende eeuw hier liet bouwen. Hier vonden de vredesonderhandelingen plaats tussen het Frankrijk van Lodewijk XIV en onder meer de Nederlanden, Engeland, Spanje en Duitsland. De strijdende partijen namen hun intrek in de twee uiterste vleugels van het paleis. In 1697 werd hier de Vrede van Rijswijk getekend. Wat rest is het bescheiden Rijswijkse Bos en deze zogenaamde Naald van Rijswijk.

Op deze plek van herinnering voelt Paula zich klein en nietig. De geschiedenis van de plek stemt haar melancholisch. De geschiedenis dendert voort. Haar gezin maakt er maar kortstondig deel van uit. Maar het heden roept. Lees hier Paula's verhaal.

Onze vereniging Ondernemers in Geschiedenis sloot haar jubileumjaar 2018-2019 feestelijk af met de presentatie van een online ledenmagazine met daarin 18 prachtige verhalen over betekenisvolle erfgoedplekken, geschreven door onze leden.

 

SS Van Imhoff in de baai van GorontaloSoms wordt je blij van een kleine opdracht. Ons lid Mari Smits hielp een Braziliaanse vorig jaar bij het verwerven van een Pools paspoort. Haar opa was Pools, maar was na een verblijf van enkele jaren in Nederland, naar Brazilië geëmigreerd. Had opa tijdens zijn verblijf in Nederland niet de Nederlandse nationaliteit gekregen, zo luidde de vraag van de Poolse autoriteiten? Nee dus, bleek. Soms heeft een opdracht dus ook praktisch nut. De klant en haar advocaat waren zo vriendelijk om Mari te melden dat ze nu een Pools paspoort kan aanvragen.

Lees het blog dat Mari hierover schreef.

12 Vele wegen leiden naar het motorschip OranjeHet passagiersschip m.s. “Oranje” van de Stoomvaart Maatschappij ‘Nederland’ (SMN) is misschien wel het meest iconische schip uit de nationale maritieme geschiedenis. De “Oranje” werd in 1938 in Amsterdam tewatergelaten en gedoopt door Koningin Wilhelmina. In 1979 zonk het op weg naar de sloop als Italiaans schip onder de naam “Angelina Lauro” in de Stille Zuidzee. In de Tweede Wereldoorlog was het een hospitaalschip. Na de oorlog verzorgde het lijndiensten en cruises naar Azië en Australië. Veel Nederlanders hebben met het schip gereisd.

Het schip duikt dan ook regelmatig op in het werk van Micha Cluysenaer. Regelmatig ontvangt zij genealogische vragen die betrekking hebben op het schip. En ooit schreef zij een lesbrief en kleine tentoonstelling over de kunstenaar die het luxe scheepsmeubilair ontwierp. Er zijn ook persoonlijke herinneringen. Als achtjarig meisje was Micha’s moeder aan de hand van haar ouders aanwezig bij de tewaterlating. En uit haar tijd bij Stichting Pelita kent zij verhalen van cliënten die na de oorlog ziek en verzwakt uit Japanse interneringskampen terugkwamen. Lees hier Micha’s verhaal.

Onze vereniging Ondernemers in Geschiedenis sloot haar jubileumjaar 2018-2019 feestelijk af met de presentatie van een online ledenmagazine met daarin 18 prachtige verhalen over betekenisvolle erfgoedplekken, geschreven door onze leden.

tegeltje Algemene Nederlandse LandarbeidersbondHistorica Willy Hilverda richt zich onder meer op verhalen van landschap, dorp of stad. Aan de muur bij haar pake en beppe in Marssum hing een tegeltje van de Algemene Nederlandse Landarbeidersbond. Maar haar pake was arbeider in de zuivelindustrie en geen landarbeider. Hoe zit dat? Willy schreef een blogpost met een antwoord over haar vraag aan de hand van het jubileumboek Veertig jaren Nederlandse Landarbeiders Bond uit 1940.

09 Idealen en de praktijk in West Sumatra gecropt440x440bewerktMargaret Leidelmeijer is gespecialiseerd in koloniaal erfgoed en oorlogserfgoed van het voormalige Nederlands-Indië. Tijdens onderzoek voor de Indonesische regering, die de Ombilin-kolenmijnen in Sawahlunto in West-Sumatra met de bijbehorende spoorlijn en haven, wilde voordragen als UNESCO-werelderfgoed, kruiste de Delftse spoorwegingenieur Jacobus Leonardus Cluysenaer (1843-1932) haar pad. Het ‘totaalconcept’ van mijnen, spoorlijn en haven werd eind negentiende eeuw door Cluysenaer bedacht en ontworpen.

Als ingenieur wilde Cluysenaer vernieuwingen toepassen in de bouw van de spoorlijn. En vanuit sociale motieven wilde hij de regionale welvaart bevorderen en goede werkomstandigheden creëren voor vrije arbeiders. Mooie idealen, maar de praktijk bleek anders. Zijn plan uit 1875 belandde in de ijskast vanwege de peperdure Atjeh Oorlog. Pas jaren later werd het project uitgevoerd. Uiteindelijk werd er 'iets groots verricht’, maar dat gebeurde nu wel over de ruggen van dwang- en contractarbeiders die onder erbarmelijke omstandigheden moesten werken.

Het technologische systeem heeft inmiddels de status van Unesco Werelderfgoed.

Onze vereniging Ondernemers in Geschiedenis sloot haar jubileumjaar 2018-2019 feestelijk af met de presentatie van een online ledenmagazine met daarin 18 prachtige verhalen over betekenisvolle erfgoedplekken, geschreven door onze leden. Lees hier Margarets verhaal