Dat zijn de woorden die de sfeer aangeven op onze voorjaarsactiviteit op 28 mei 2026, No documents, No history met het mooie voorbeeld van queer-geschiedenis in Tilburg.
Een klein gezelschap van onze ondernemers was op deze dag op bezoek bij het Regionaal Archief Tilburg.
De gemeente Tilburg en het archief ontvingen ons in een prachtig historisch gebouw. Het archief is gehuisvest aan het Kazernehof, in een deel van de oude kazerne van koning Willem II, in de paardenstal om precies te zijn. Het is prachtig verbouwd en biedt lichte studieruimtes en mooie studiezalen.
Astrid de Beer, projectleider Bronnen en Gebruikers bracht ons met een werkelijk wervelend verhaal op de hoogte van de manier waarop het archief moeite doet een representatief beeld van de samenleving in en rond Tilburg (tot Geertruidenberg aan toe) te verzamelen en bewaren.
Want, zoals historici natuurlijk maar al te goed weten: No documents, no history.
Astrid de Beer gaf inzicht hoe het archief bezig is documenten en verhalen te verzamelen van minder goed vertegenwoordigde groepen in het nog altijd behoorlijk op witte heteromannen georiënteerde archiefwereld. Zo ontwikkelden zij een stappenplan “Bewaar het lekker zelf”, waarmee ze individuen oproepen hun ‘eigen’ geschiedenis te bewaren. En het plan geeft praktische handvatten hoe je dat dan doet.
De acquisitie van materiaal en verhalen van (niet over) de queer-geschiedenis is een mooi voorbeeld hoe de instelling, met hulp van velen, waaronder Luc Brants en Martin Luttikholt (beiden aanwezig) de geschiedenis van de queercommunity in Tilburg op de kaart te zetten.
Het leverde mooie vragen, verhalen en discussie op. Luc Brants heeft ook een zoekwijzer voor het BHIC (Brabants Historische Informatie Centrum) opgesteld, voor mensen die in de archieven op zoek zijn naar bronnen over het onderwerp. (Wist je dat je de eerste queer-bronnen voornamelijk in politiedossiers kon vinden?)
Na een bezoek aan het depot, waar we de twee A-4tjes konden zien waarmee de zich nu uitdijende collectie begon, nam Martin Luttikholt ons mee op een wandeling door Tilburg.
Met regenboogsnoepjes van homo-kroeg naar regenboogzebra en van een dubieus standbeeld van Willem II naar het graf van een lokale lesbische vroedvrouw en heldin; met de toepasselijke muziekjes doorkruisten we de binnenstad langs de jaren 80-homoscene van Martins studietijd. Met de wandeling, die actief ondersteund worden door de gemeente Tilburg, het regionaal archief Tilburg, jongerenorganisatie Qult en COC heeft Tilburg een belangrijke manier gevonden om (met behulp van deze oral history-wandeling) interessante verhalen door te geven over de in de archieven nog moeilijk te vinden LHBTIQ+ geschiedenis. Binnenkort leidt Martin de 50e wandeling. Wie zelf de wandeling nog eens wil doen, kan zich aanmelden.
Verrijkt met nieuwe inzichten kunnen we terugkijken op een inspirerende middag in het archief, aangevuld met enthousiasme van aanwezige collega’s van onze vereniging.