Voorafgaand aan de Algemene Ledenvergadering op woensdag 4 maart brachten twintig leden van Ondernemers in Geschiedenis een bezoek aan de tentoonstelling Terug naar Tivoli. De rondleiding werd verzorgd door ons verenigingslid Vera de Lange, die de tentoonstelling het afgelopen jaar mede heeft samengesteld. De formele opening was een paar dagen later, maar Ondernemers in Geschiedenis kreeg alvast een exclusieve preview.
De tentoonstelling belicht de geschiedenis van Tivoli aan de Oudegracht in Utrecht, waar het poppodium tussen 1979 en 2014 was gevestigd. Hoewel veel mensen Tivoli tegenwoordig kennen van het moderne muziekcomplex TivoliVredenburg, laat de expositie zien dat Tivoli een veel langere en bewogen voorgeschiedenis heeft. Het verhaal begint eind jaren zeventig, in een periode van maatschappelijke onrust, met onder meer angst voor een derde wereldoorlog en grote jeugdwerkloosheid. Voor jongeren vormde muziek een belangrijke uitlaatklep, maar in Utrecht ontbrak destijds een plek voor pop- en punkmuziek.
In 1979 kraakte een groep jonge muziekliefhebbers een leegstaand voormalig klooster aan de Oudegracht. In de oude kerkruimte ontstond een alternatieve concertzaal: op de plek van het altaar was het podium en waar ooit het kerkkoor zat, werd gedanst. Het begin van Tivoli ging gepaard met spanningen tussen krakers en de gemeente, die het pand meerdere keren dichtmetselde. Uiteindelijk leidde dit in 1981 tot grote rellen in de stad. In 1982 werd Tivoli officieel erkend en kreeg het subsidie, waarna het uitgroeide tot een belangrijk podium voor internationale artiesten.
De tentoonstelling laat zien hoe Tivoli zich ontwikkelde van een vrijwilligersorganisatie tot een professioneel poppodium waar grote namen optraden. Daarbij wordt ook aandacht besteed aan de belangrijke rol van vrouwen binnen de organisatie, die in de beginjaren opvallend zichtbaar waren, ook in technische functies.
In het laatste deel van de tentoonstelling komt de fusie met Muziekcentrum Vredenburg aan bod. Ondanks aanvankelijke weerstand leidde dit uiteindelijk tot de opening van TivoliVredenburg in 2014. Het oorspronkelijke gebouw aan de Oudegracht heeft inmiddels een andere bestemming gekregen, maar blijft een belangrijk hoofdstuk in de Utrechtse muziekgeschiedenis.
Verslag: Christiaan Stam